VOF of eenmanszaak: welke vorm kiest u als u in België start? Het antwoord hangt vooral af van één vraag: onderneemt u alleen of samen met iemand? Een eenmanszaak is er voor wie alleen start. Een VOF is er voor minstens twee vennoten die samen een zaak uitbaten. Hieronder vergelijken we beide vormen op wat voor u echt verschil maakt.
In het kort: een eenmanszaak is geen vennootschap: u onderneemt alleen, in eigen naam. Een VOF is een vennootschap met rechtspersoonlijkheid van minstens twee vennoten, met een verplichte schriftelijke oprichtingsakte. In beide vormen bent u onbeperkt aansprakelijk. In een VOF bent u dat bovendien hoofdelijk, samen met uw partners.
De verschillen tussen een VOF en een eenmanszaak
Het grootste verschil is het aantal personen en de rechtspersoonlijkheid. Een eenmanszaak bent u zelf. Een VOF is een aparte rechtspersoon met een eigen vermogen en een eigen ondernemingsnummer. In beide gevallen staat uw privévermogen in voor de schulden. De tabel zet de belangrijkste verschillen naast elkaar.
| Eenmanszaak | VOF | |
|---|---|---|
| Wie | Eén persoon | Minstens twee vennoten |
| Rechtspersoon | Nee | Ja |
| Aansprakelijkheid | Onbeperkt, met uw eigen vermogen | Onbeperkt en hoofdelijk, voor elke vennoot |
| Oprichting | Geen oprichtingsakte | Schriftelijke oprichtingsakte, neerlegging en publicatie |
| Notaris | Nee | Vandaag nog niet |
| Beslissingen | U alleen | Samen, volgens de oprichtingsakte |
| Stoppen | U zet uw activiteit stop | Ontbinding en vereffening |
Welke boekhouding u moet voeren en welke fiscale regels voor u gelden, verschilt per situatie. Dat bespreekt u best met uw boekhouder of accountant.
Aansprakelijkheid: wat riskeert u in elke vorm?
In een eenmanszaak bent u met uw volledige vermogen aansprakelijk voor de schulden van uw zaak. In een VOF is elke vennoot onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap. Hoofdelijk betekent dat een schuldeiser één vennoot kan aanspreken voor het geheel, ook voor schulden die een partner aanging.
Een partner verbindt de VOF en de andere vennoten wanneer hij handelt binnen zijn bevoegdheid. Wie wat mag beslissen, legt u dus best vast. Een schuldeiser kan een vennoot wel pas persoonlijk laten veroordelen als de VOF zelf veroordeeld is. Meer uitleg vindt u in ons artikel over aansprakelijkheid in een VOF.
Wilt u uw privévermogen afschermen, dan past geen van beide vormen. Bekijk dan de verschillen tussen een BV en een VOF.
Oprichten: wat is er nodig?
Een eenmanszaak hebt u zonder oprichtingsakte: u start in eigen naam. Voor een VOF is een schriftelijke oprichtingsakte verplicht. Die akte wordt neergelegd bij de griffie en bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad, en de VOF wordt ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Vandaag kan dat nog zonder notaris. Dat de akte schriftelijk moet zijn, staat in het Wetboek van vennootschappen en verenigingen.
Uiterlijk in 2028 komt er een controle vooraf op de oprichtingsakte van een VOF en op elke wijziging van de statuten. Wie die controle zal doen, is nog niet beslist.
Kiest u voor een VOF, dan stellen wij de oprichtingsakte op en regelen wij de formaliteiten. Meer leest u op VOF oprichten.
Samenwerken: afspraken tussen vennoten
In een VOF neemt u beslissingen samen. Zonder andere afspraak beslissen de vennoten eenparig, en mag elke vennoot de vennootschap besturen. Daarom horen goede afspraken in de oprichtingsakte: wie bestuurt, hoe de winst verdeeld wordt en wat er gebeurt als iemand stopt. In een eenmanszaak beslist u alles zelf.
- Bestuur: de VOF wordt bestuurd door een of meer zaakvoerders. Meer over de zaakvoerder van een VOF.
- Winstverdeling: staat er niets in de akte, dan verdeelt u de winst naar verhouding van ieders inbreng. Een afspraak waarbij één vennoot alle winst krijgt, is in principe nietig.
- Beslissingen: eenparig, tenzij de akte een meerderheid toelaat.
- Stoppen: wat er gebeurt als een vennoot vertrekt of overlijdt, regelt u best vooraf.
Stoppen of uitstappen
Een eenmanszaak zet u stop wanneer u dat beslist. Een VOF moet worden ontbonden en vereffend: de vennootschap betaalt haar schulden, verdeelt wat overblijft en wordt daarna gesloten. Wil maar één vennoot stoppen, dan hangt veel af van wat de oprichtingsakte daarover zegt.
Lees hoe wij u begeleiden als u uw VOF wilt stopzetten, en wat er gebeurt als een vennoot uit de VOF stapt. Ook na zijn vertrek blijft een vennoot aansprakelijk voor de oude schulden; vorderingen tegen hem verjaren pas vijf jaar na de bekendmaking van zijn uittreding.
Welke vorm past bij uw situatie?
Kies een eenmanszaak als u alleen start en eenvoudig van start wilt gaan. Kies een VOF als u met minstens één partner een zaak opbouwt en de aansprakelijkheid samen bewust draagt. Wilt u uw privévermogen afschermen, dan past geen van beide en bekijkt u beter een BV.
| Uw situatie | Wat meestal past |
|---|---|
| U start alleen | Eenmanszaak, of een BV, die u ook alleen kunt oprichten |
| U start met een partner en wilt eenvoudig beginnen | VOF |
| Een partner wil alleen geld inbrengen en niet meebesturen | CommV, met een stille vennoot |
| U hebt al een eenmanszaak en er stapt iemand mee in | Een nieuwe VOF, en de eenmanszaak apart stopzetten |
| U wilt uw privévermogen beschermen | BV |
Meer over die keuzes: de stille vennoot, de overstap van eenmanszaak naar VOF en de voor- en nadelen van een VOF.
Zo helpen wij u
Kiest u samen met een partner voor een VOF, dan begeleiden wij de oprichting. Wij stellen de oprichtingsakte op met uw afspraken en regelen de registratie van de akte, de neerlegging, de publicatie en de inschrijving. Waar nodig zorgen wij ook voor de btw-activering, de aansluiting als zelfstandige en de UBO-registratie. Wij doen dit sinds 2009, voor ondernemers in heel België.
Twijfelt u nog? Vraag gratis advies of bel ons op +32 56 61 56 53. Wij bekijken samen met u welke vorm bij u past.
Veelgestelde vragen over VOF of eenmanszaak
Is een VOF duurder dan een eenmanszaak?
Een VOF vraagt meer formaliteiten: een oprichtingsakte, een neerlegging, een publicatie en een inschrijving. Onze prijzen voor een VOF-oprichting, exclusief btw, staan op de pagina VOF oprichten. Wat uw boekhouding kost, bespreekt u met uw boekhouder.
Kan ik een VOF alleen oprichten?
Nee. Een VOF heeft altijd minstens twee vennoten. Wilt u alleen starten, dan kiest u een eenmanszaak of een BV. Lees meer over een VOF alleen oprichten.
Kan ik met mijn partner of een familielid een VOF oprichten?
Ja, dat gebeurt vaak. Elke vennoot is wel onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de VOF. Leg daarom duidelijke afspraken vast in de oprichtingsakte: de inbreng, de winstverdeling, het bestuur en wat er gebeurt als iemand stopt.
Kan een eenmanszaak later een VOF worden?
Een eenmanszaak wordt niet omgezet. U richt samen met uw partner een VOF op en zet de eenmanszaak apart stop. Goederen van de eenmanszaak kunt u inbrengen. Zo verloopt de overstap van eenmanszaak naar VOF.
Ben ik in een VOF aansprakelijk voor wat mijn vennoot doet?
Ja, voor de schulden van de VOF. Een vennoot verbindt de VOF wanneer hij handelt binnen zijn bevoegdheid, en elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk. Leg daarom in de oprichtingsakte vast wie wat mag beslissen.
Moet ik in een VOF zelfstandige zijn?
Meestal sluit een werkende vennoot zich aan als zelfstandige, net als iemand met een eenmanszaak. Wat voor u geldt, hangt af van uw situatie; uw sociaal verzekeringsfonds zegt u wat er nodig is. Bij een VOF-oprichting regelen wij de aansluiting voor u.
Welke vorm is fiscaal het voordeligst?
Dat hangt af van uw situatie en uw cijfers. Daar geven wij geen fiscaal advies over: uw boekhouder of accountant rekent het voor u uit. Hebt u nog geen boekhouder, dan helpen wij u een boekhouder te vinden.
Conclusie
Start u alleen, dan is een eenmanszaak de eenvoudigste vorm. Start u met een partner en wilt u eenvoudig beginnen, dan is een VOF een goede keuze, op voorwaarde dat u de onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid bewust aanvaardt en duidelijke afspraken maakt. Wilt u uw privévermogen afschermen, bekijk dan een BV. Kiest u voor een VOF? Vraag gratis advies, dan bekijken wij uw situatie.
